RAG dla kancelarii – Jak AI wspiera prawników w skutecznym zarządzaniu wiedzą prawną?
07.09.2024 r. 5 minuty czytania
Postępowanie zwykłe rozpoznawcze w trybie procesowym
Rola sztucznej inteligencji w postępowaniu cywilnym rozpoznawczym w trybie procesowym, wzrasta od chwili zawiśnięcia sporu wraz z wniesieniem pozwu (art. 192 KPC) względem etapu przygotowań do sprawy. Jest to związane z dużą liczbą pism procesowych składanych w toku procesu zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Mimo iż w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się wymóg, aby składane pisma były treściwe i miały znaczenie dla sprawy (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1971 r. II PR 124/71), reguła ta nie zawsze jest przestrzegana przez wszystkich uczestników postępowania. Pomimo tego, pełnomocnik wciąż powinien zapoznawać się z pojawiającym się materiałem procesowym dla zapewnienia kompleksowego oglądu sytuacji, a w rezultacie kompetentnego reprezentowania strony. Wykorzystanie systemu Gaius Lex, aby poradzić sobie z problemem piętrzenia się pism procesowych w każdej prowadzonej sprawie, może okazać się kluczowe dla osiągnięcia przewagi na sali rozpraw.
Pozwany jest zobowiązany do złożenia odpowiedzi na pozew na podstawie obligatoryjnego wezwania przez sąd w tym przedmiocie – o czym stanowi art. 2051 § 1 KPC. Odpowiedź na pozew jako pismo przygotowawcze, musi spełniać warunki z art. 127 § 1 KPC, co obejmuje: zwięzłe podanie stanu sprawy, wyszczególnienie faktów, które strona przyznaje, a którym zaprzecza, a także wypowiedzenie się co do twierdzeń i dowodów zgłoszonych przez stronę przeciwną. System zasilany przez AI pomoże w zrealizowaniu każdego z powołanych obowiązków. Gaius Lex, w ramach funkcji rozmowy z programem, oferuje możliwość swobodnego kierowania analizą tekstu (np. załączonych, czy zreferowanych pism procesowych), a także wykonywaniem — na podstawie wspomnianej analizy — dalszych zadań (od podania stanu sprawy, po sporządzenie odpowiedzi na pozew). W przypadku samodzielnej pracy pełnomocnik byłby zmuszony do żmudnego zapoznawania się z treścią pisma procesowego oraz materiału dowodowego, przywołanych przez stronę przeciwną. Ponadto, przy złożonym charakterze sprawy, sama czynność pisemnego omówienia stanu faktycznego może rodzić trudności. Jest to związane z koniecznością pogodzenia wskazanego na wstępie wymogu, aby pismo było treściwe i możliwie zwięzłe, z jednoczesnym uwzględnieniem w nim elementów istotnych dla podnoszonych twierdzeń. Usprawnienia oferowane przez system zasilany sztuczną inteligencją nabierają jeszcze większego znaczenia, gdy przewodniczący zobowiąże stronę (na podstawie art. 2053 § 1 KPC), do podania w piśmie przygotowawczym wszystkich twierdzeń i dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, pod rygorem utraty prawa do ich powoływania w toku dalszego postępowania. Chwila nieuwagi, czy zwykłe zmęczenie — obce sztucznej inteligencji — mogą przekreślić sukces w sprawie.
System zasilany przez AI może być również bardzo przydatny przy sporządzaniu środków odwoławczych. W wypadku przygotowywania apelacji od wyroku sądu I instancji rola takiego systemu będzie mogła polegać np. na wsparciu prawnika w zachowaniu wymogów formalnych apelacji z art. 368 § 1 KPC. Przykładowo, system Gaius Lex, może zaproponować zarzuty do wskazanego orzeczenia (art. 368 § 1 pkt 2 KPC), a także przygotować ich uzasadnienie (art. 368 § 1 pkt 3 KPC). Co więcej, oferuje on możliwość dokonania analizy dokumentu pod kątem postawionych w nim tez, co można wykorzystać do zbadania uzasadnienia wyroku. Po wykryciu wspomnianych tez w treści uzasadnienia, system Gaius Lex pozwala na wyszukanie dotyczącego ich orzecznictwa. Jest to bez wątpienia niezwykle efektywne rozwiązanie, przydatne dla formułowania zarzutów naruszenia prawa materialnego lub procesowego przez sąd I instancji.
W kontekście zażaleń na postanowienia sądu pojawia się dodatkowa możliwość wykorzystania systemu AI. Jest ona związana z potrzebą oceny, czy od konkretnego postanowienia wspomniane zażalenie przysługuje, a jeśli tak, to jakiego jest rodzaju. W I instancji, poza zażaleniami na postanowienia kończące postępowanie w sprawie, omawiany środek odwoławczy przysługuje również na niektóre postanowienia i zarządzenia przewodniczącego, które nie kończą postępowania w sprawie. Weryfikacja (z wykorzystaniem systemu zasilanego AI), czy od konkretnego postanowienia przysługuje zażalenie (art. 394 § 1, 3941 § 1 i § 11 3941a § 1 KPC) może być przydatna szczególnie gdy w ostatnim czasie miała miejsce nowelizacja kodeksu. Przykładowo, ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, zaingerowała w treść katalogów rodzajów postanowień niekończących postępowania w sprawie, na które przysługują zażalenia. Jedną z modyfikacji stanowiło przeniesienie postanowień dotyczących sprostowania lub wykładni orzeczenia albo ich odmowy z katalogu, dla którego właściwa jest instancja pozioma (dawny art. 3941a § 1 pkt 8 KPC) do katalogu, dla którego właściwy jest sąd II instancji (art. 394 § 1 pkt 51 KPC). Analogiczny do powyższego sposób zastosowania systemów AI może mieć miejsce w odniesieniu do zażaleń na postanowienia sądu II instancji — dopuszczalnych w wypadkach wymienionych w katalogu z art. 3942 § 1 i § 11 KPC. Na koniec trzeba także zaznaczyć, że postanowienie, podobnie jak wyrok (przy sporządzaniu apelacji) może zostać poddane analizie przez system zasilany sztuczną inteligencją , aby mógł on następnie sporządzić uzasadnienie albo pomóc przy tym pełnomocnikowi.
Zaprezentowane zmiany, jakie sztuczna inteligencja przyniesie w pracy pełnomocnika w toku postępowania rozpoznawczego w procesie cywilnym, poza zapewnieniem oczywistego usprawnienia, prowadzą również do skoku jakościowego. Prawnicy, w nowym paradygmacie, pozostają architektami przyjmowanej strategii procesowej i realizujących ją pism procesowych, ale nie muszą dłużej skupiać się na aspekcie formalnym i językowym. Co więcej, nowy standard z pewnością wpłynie także na sądy. . Korzystanie z funkcji systemu AI, pozwalającej na weryfikowanie tez zawartych w uzasadnieniach (na podstawie innych orzeczeń sądów ), wytworzy nacisk na uściślenie wykładni oraz ujednolicenie linii orzeczniczych. Warto więc śledzić przemiany, które zaczną dokonywać się w postępowaniu, gdyż dotychczas nowatorskie praktyki pełnomocników, mogą lada dzień stać się normą w branży.
5 minuty czytania
6 minuty czytania